Ο ιός του Δυτικού Νείλου κυκλοφορεί στην Ελλάδα κάθε καλοκαίρι από το 2010. Δεν πρόκειται για νέο ή άγνωστο νόσημα — φέτος όμως η έξαρση είναι σαφώς βαρύτερη από τις προηγούμενες χρονιές. Παρακάτω θα βρείτε τι χρειάζεται πραγματικά να γνωρίζετε: πώς μεταδίδεται, ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο, τι ισχύει φέτος και πώς προστατεύεστε.
Τι είναι ο ιός του Δυτικού Νείλου
Ανήκει στην ίδια οικογένεια ιών με τον δάγκειο πυρετό και τον Zika. Κυκλοφορεί κυρίως ανάμεσα στα άγρια πτηνά και στα κουνούπια — ένα κουνούπι τσιμπάει μολυσμένο πτηνό, μολύνεται, και στη συνέχεια μπορεί να μεταδώσει τον ιό σε άνθρωπο με το τσίμπημά του. Στη χώρα μας μεταδίδεται κυρίως από κουνούπια του γένους Culex, ευρέως διαδεδομένα.
Πώς ΔΕΝ μεταδίδεται: δεν μεταδίδεται από άνθρωπο σε άνθρωπο, δεν κολλάει με την επαφή, το άγγιγμα, το φιλί, τον βήχα ή το φαγητό. Ένας άνθρωπος που έχει νοσήσει δεν αποτελεί κίνδυνο για την οικογένειά του μέσω της καθημερινής επαφής. Δεν απαιτείται απομόνωση ή χρήση μάσκας.
Τι συμβαίνει όταν κάποιος μολυνθεί
Από 100 ανθρώπους που θα μολυνθούν:
- Περίπου 80 δεν θα καταλάβουν απολύτως τίποτα — καμία συμπτωματολογία.
- Περίπου 19 θα εμφανίσουν ήπια, γριπώδη εικόνα: πυρετό, πονοκέφαλο, μυαλγίες, κούραση, ίσως εξάνθημα. Υποχωρεί μόνη της σε λίγες ημέρες, αν και η κόπωση μπορεί να κρατήσει αρκετές εβδομάδες.
- Λιγότερο από 1% (περίπου 1 στους 150) θα εμφανίσει τη σοβαρή, νευροδιεισδυτική μορφή.
Δηλαδή: η συντριπτική πλειονότητα των λοιμώξεων περνάει απαρατήρητη ή ελαφρά.
Η σοβαρή μορφή — πότε χρειάζεται άμεση εκτίμηση
Όταν ο ιός διεισδύσει στο νευρικό σύστημα, μπορεί να προκαλέσει εγκεφαλίτιδα, μηνιγγίτιδα ή μυϊκή αδυναμία.
Χρειάζεται άμεση ιατρική εκτίμηση αν εμφανιστεί: υψηλός πυρετός με έντονο, ασυνήθιστο πονοκέφαλο · σύγχυση, αποπροσανατολισμός, υπερβολική υπνηλία ή αλλαγή συμπεριφοράς · δυσκαμψία στον αυχένα · τρόμος ή απότομες μυϊκές τινάξεις · ξαφνική αδυναμία σε χέρι ή πόδι, δυσκολία στη βάδιση.
Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο
Ο ιός δεν κάνει διακρίσεις στο ποιον θα τσιμπήσει, αλλά δεν βλάπτει όλους το ίδιο. Σοβαρότερο κίνδυνο έχουν:
- Άτομα άνω των 50 ετών — και ιδιαίτερα άνω των 65
- Άτομα με σακχαρώδη διαβήτη
- Άτομα με χρόνια νοσήματα (καρδιαγγειακά, νεφρική ανεπάρκεια, υπέρταση)
- Άτομα με εξασθενημένο ανοσοποιητικό: υπό χημειοθεραπεία, κορτιζόνη ή άλλες ανοσοκατασταλτικές αγωγές, καθώς και μεταμοσχευμένοι
Αν ανήκετε σε μία από αυτές τις ομάδες — ή φροντίζετε κάποιον που ανήκει — η προστασία από τα κουνούπια δεν είναι προαιρετική.
Τι συμβαίνει φέτος στην Ελλάδα
Η φετινή χρονιά είναι σαφώς βαρύτερη από τις προηγούμενες. Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία του ΕΟΔΥ έως τις 19 Αυγούστου 2026:
| 2026 (έως 19/8) | Όλο το 2025 | |
|---|---|---|
| Κρούσματα | 157 | 96 |
| Με προσβολή νευρικού συστήματος | 116 | 76 |
| Θάνατοι | 13 | 9 |
Μόνο μέσα σε μία εβδομάδα καταγράφηκαν 47 νέα κρούσματα. Κρούσματα έχουν καταγραφεί σε Αττική, Θεσσαλία, Κεντρική Μακεδονία, Πελοπόννησο και Στερεά Ελλάδα, με επίκεντρο την Αττική — και ιδίως την ανατολική Αττική.
Ο ΕΟΔΥ επισημαίνει ότι η κορύφωση συμβαίνει συνήθως από τα μέσα Αυγούστου έως τις αρχές Σεπτεμβρίου, οπότε αναμένονται περισσότερα κρούσματα τις επόμενες εβδομάδες· η περίοδος κινδύνου διαρκεί όσο κυκλοφορούν τα κουνούπια, συνήθως μέχρι τον Οκτώβριο. Σύμφωνα με τα στοιχεία του ECDC έως 21/08/2026, η Ελλάδα βρίσκεται στη 2η θέση στην Ευρώπη σε αριθμό κρουσμάτων, μετά την Ιταλία.
Γιατί αυξάνονται τα κρούσματα
Δεν πρόκειται για κάποια «νέα, πιο επιθετική» μορφή του ιού. Οι λόγοι είναι περιβαλλοντικοί: οι θερμότερες και μακρύτερες θερμές περίοδοι αυξάνουν τον πληθυσμό των κουνουπιών και επιμηκύνουν το διάστημα μετάδοσης. Η ίδια τάση καταγράφεται σε όλη την Ευρώπη — φέτος έχουν αναφερθεί κρούσματα σε 12 χώρες, αρκετές από αυτές σε περιοχές χωρίς προηγούμενο ιστορικό.
Υπάρχει εμβόλιο ή φάρμακο;
Δεν υπάρχει εγκεκριμένο εμβόλιο για τον άνθρωπο, ούτε ειδικό αντιιικό φάρμακο — τα αντιβιοτικά δεν έχουν καμία θέση, καθώς ο ιός δεν είναι μικρόβιο. Η αντιμετώπιση είναι υποστηρικτική: ξεκούραση, υγρά, αντιπυρετικά και, στις σοβαρές μορφές, νοσηλεία με στενή παρακολούθηση.
Συνεπώς, η μόνη πραγματική άμυνα είναι η πρόληψη: να μην μας τσιμπήσει το κουνούπι.
Πώς προστατευόμαστε
Πάνω μας: εντομοαπωθητικά σε ακάλυπτο δέρμα (εγκεκριμένα σκευάσματα, σύμφωνα με τις οδηγίες χρήσης) · μακριά ρούχα, ιδίως από το σούρουπο ως το ξημέρωμα · προσοχή σε εξωτερικούς χώρους το βράδυ.
Στο σπίτι: σήτες σε παράθυρα και πόρτες, κουνουπιέρα όπου χρειάζεται · κλιματιστικό ή ανεμιστήρας — η κίνηση του αέρα δυσκολεύει τα κουνούπια · εντομοαπωθητικά χώρου, σύμφωνα με τις οδηγίες.
Το πιο υποτιμημένο μέτρο: κανένα στάσιμο νερό γύρω από το σπίτι. Ακόμη και μικρές ποσότητες μπορούν να αποτελέσουν εστίες αναπαραγωγής κουνουπιών — είναι το μέτρο με τη μεγαλύτερη απόδοση και το μικρότερο κόστος.
Πότε να απευθυνθείτε σε γιατρό
Άμεσα, αν εμφανιστεί πυρετός μαζί με έντονο πονοκέφαλο, σύγχυση, δυσκαμψία αυχένα, τρέμουλο ή αδυναμία σε άκρο.
Χωρίς καθυστέρηση, αν είστε άνω των 65, διαβητικός, με χρόνιο νόσημα ή ανοσοκαταστολή και εμφανίσετε οποιονδήποτε ανεξήγητο πυρετό αυτή την περίοδο.
Δεν χρειάζεται πανικός αν έχετε απλώς τσιμπηθεί από κουνούπι — τα περισσότερα κουνούπια δεν φέρουν τον ιό, και οι περισσότερες λοιμώξεις δεν προκαλούν καν συμπτώματα. Η επαγρύπνηση δεν είναι το ίδιο με τον φόβο.
Ο εργαστηριακός έλεγχος
Δεν υπάρχει «τεστ ρουτίνας» που να έχει νόημα να κάνει κανείς προληπτικά. Η εξέταση ζητείται μόνο όταν υπάρχουν συμπτώματα, με απόφαση του γιατρού: αντισώματα IgM (βασική εξέταση, απλή αιμοληψία) ή, σε ορισμένες περιπτώσεις, μοριακός έλεγχος (PCR) — κυρίως πολύ νωρίς ή σε ανοσοκατεσταλμένους. Στις σοβαρές μορφές ο έλεγχος γίνεται στο νοσοκομείο, με επιπλέον εξετάσεις όπου χρειάζεται και στο εγκεφαλονωτιαίο υγρό. Η εξέταση μπορεί να βγει αρνητική αν γίνει πολύ νωρίς, γι’ αυτό ο χρόνος της κρίνεται από τον γιατρό.
Τα πέντε σημεία που αξίζει να θυμάστε
- Ο ιός δεν μεταδίδεται από άνθρωπο σε άνθρωπο — μόνο από τσίμπημα κουνουπιού.
- 8 στους 10 ανθρώπους που μολύνονται δεν εμφανίζουν κανένα σύμπτωμα.
- Ο κίνδυνος σοβαρής νόσου αυξάνεται στα άτομα άνω των 65 ετών, τους διαβητικούς, τους καρδιοπαθείς, τους νεφροπαθείς και τους ανοσοκατεσταλμένους.
- Δεν υπάρχει εμβόλιο ούτε ειδικό φάρμακο — η προστασία από τα κουνούπια είναι όλη η στρατηγική.
- Καθόλου στάσιμο νερό γύρω από το σπίτι.
Πηγές και χρήσιμοι σύνδεσμοι
- ΕΟΔΥ — Δελτία Τύπου και εβδομαδιαία έκθεση επιτήρησης, δεδομένα έως 19/08/2026
- ECDC — Εβδομαδιαία επιτήρηση λοιμώξεων από τον ιό του Δυτικού Νείλου στην Ευρώπη, δεδομένα έως 21/08/2026
- CDC — Symptoms, Diagnosis and Treatment of West Nile Virus Disease
- NIAID / NIH — West Nile Virus
ΕΟΔΥ — Ιός Δυτικού Νείλου
ΕΟΔΥ — Προφυλαχθείτε από τα κουνούπια
CDC — West Nile Virus
Τηλεφωνική γραμμή ΕΟΔΥ: 1135
Διεύθυνση
Αρτάκης 100, Πλατεία Σκατζουράκη, Νέα Σμύρνη, Αθήνα 171 23
Ωράριο ιατρείου
Δευτέρα – Πέμπτη: 10:30 – 13:00 & 17:00 – 19:30 (κατόπιν ραντεβού)
Τηλέφωνο: 210 9330277 | E-mail: info@konstantinopoulos.gr
Το κείμενο έχει καθαρά ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν υποκαθιστά την εξατομικευμένη ιατρική εκτίμηση.