Τεστ STOP-Bang: κίνδυνος άπνοιας ύπνου
Οκτώ σύντομες ερωτήσεις που εκτιμούν πόσο πιθανό είναι να έχετε αποφρακτική άπνοια ύπνου, δηλαδή διακοπές της αναπνοής κατά τη διάρκεια του ύπνου.
Τι είναι το STOP-Bang
Το STOP-Bang είναι ένα διεθνώς γνωστό ερωτηματολόγιο ελέγχου (screening) για την αποφρακτική άπνοια ύπνου (ΑΑΥ). Αποτελείται από οκτώ ερωτήσεις με απάντηση ναι ή όχι. Το όνομά του προέρχεται από τα αρχικά τους στα αγγλικά: Snoring (ροχαλητό), Tired (κούραση), Observed apnea (παρατηρημένες άπνοιες), Pressure (αρτηριακή πίεση), και BMI, Age, Neck, Gender (δείκτης μάζας σώματος, ηλικία, λαιμός, φύλο).
Το αρχικό ερωτηματολόγιο STOP, με τέσσερις ερωτήσεις, αναπτύχθηκε και επικυρώθηκε σε ασθενείς που επρόκειτο να χειρουργηθούν. Η προσθήκη των τεσσάρων επιπλέον στοιχείων (BMI, ηλικία, λαιμός, φύλο) αύξησε σημαντικά την ευαισθησία του, ιδιαίτερα για τη μέτρια έως σοβαρή άπνοια.
Τι προβλέπει
Το σκορ (0 έως 8) εκτιμά την πιθανότητα να έχετε μέτρια έως σοβαρή αποφρακτική άπνοια ύπνου. Όσο υψηλότερο το σκορ, τόσο πιθανότερη η άπνοια. Με σκορ 3 και πάνω το τεστ εντοπίζει τη συντριπτική πλειονότητα των ανθρώπων με μέτρια έως σοβαρή άπνοια. Γι’ αυτό χρησιμοποιείται ευρέως σε ιατρεία, προεγχειρητικούς ελέγχους και προγράμματα ελέγχου ύπνου.
Το τεστ δεν κάνει διάγνωση και δεν μετρά τη βαρύτητα της πάθησης. Λειτουργεί ως φίλτρο: ξεχωρίζει ποιοι χρειάζονται περαιτέρω έλεγχο, δηλαδή μελέτη ύπνου (πολυγραφία ή πολυυπνογραφία).
Πώς βαθμολογείται
Κάθε απάντηση «Ναι» προσθέτει 1 βαθμό.
| Σκορ | Εκτίμηση κινδύνου |
|---|---|
| 0–2 | Χαμηλός κίνδυνος για μέτρια έως σοβαρή άπνοια ύπνου |
| 3–4 | Ενδιάμεσος κίνδυνος. Αν υπάρχουν τουλάχιστον 2 από τις 4 πρώτες ερωτήσεις (STOP) μαζί με άρρεν φύλο ή BMI πάνω από 35, ο κίνδυνος θεωρείται υψηλός |
| 5–8 | Υψηλός κίνδυνος για μέτρια έως σοβαρή άπνοια ύπνου |
Γιατί έχει σημασία η άπνοια ύπνου
Η αποφρακτική άπνοια ύπνου παραμένει συχνά αδιάγνωστη. Οι επαναλαμβανόμενες διακοπές της αναπνοής διαταράσσουν τον ύπνο και σχετίζονται με υπνηλία την ημέρα, δυσκολία συγκέντρωσης, αρτηριακή υπέρταση και αυξημένο καρδιαγγειακό κίνδυνο. Συνδέεται επίσης στενά με την παχυσαρκία και τον σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2. Η έγκαιρη διάγνωση και η θεραπεία βελτιώνουν την ποιότητα ζωής και τον έλεγχο των συνοδών προβλημάτων.
Συχνές ερωτήσεις
Το τεστ STOP-Bang κάνει διάγνωση άπνοιας ύπνου;
Όχι. Είναι εργαλείο ελέγχου. Η διάγνωση γίνεται μόνο με μελέτη ύπνου (πολυγραφία ή πολυυπνογραφία) και ιατρική αξιολόγηση.
Τι σημαίνει υψηλό σκορ;
Σκορ 5 έως 8 σημαίνει υψηλή πιθανότητα μέτριας έως σοβαρής άπνοιας ύπνου. Αξίζει να το συζητήσετε με γιατρό και να εξεταστεί η ανάγκη μελέτης ύπνου. Δεν σημαίνει βέβαιη διάγνωση.
Μπορεί να έχω άπνοια ύπνου με χαμηλό σκορ;
Ναι, είναι πιθανό, ιδιαίτερα αν η άπνοια είναι ήπια ή αν υπάρχουν έντονα συμπτώματα. Αν έχετε δυνατό ροχαλητό, διακοπές της αναπνοής στον ύπνο ή έντονη υπνηλία την ημέρα, μιλήστε με γιατρό ανεξάρτητα από το σκορ.
Πόσο συχνά πρέπει να επαναλαμβάνω το τεστ;
Μπορείτε να το επαναλάβετε αν αλλάξει το βάρος σας, αν εμφανιστεί αρτηριακή υπέρταση ή αν προκύψουν νέα συμπτώματα, όπως ροχαλητό ή υπνηλία την ημέρα.
Ποια είναι η θεραπεία της άπνοιας ύπνου;
Εξαρτάται από τη βαρύτητα και τα συμπτώματα. Περιλαμβάνει την απώλεια βάρους όταν υπάρχει παχυσαρκία, τη θεραπεία με συσκευή συνεχούς θετικής πίεσης (CPAP) και, σε επιλεγμένες περιπτώσεις, άλλες παρεμβάσεις. Η επιλογή γίνεται από τον γιατρό μετά τη μελέτη ύπνου.
Στο ιατρείο (Νέα Σμύρνη, κατόπιν ραντεβού) ή εξ αποστάσεως. Τηλεφωνήστε εντός ωραρίου ή στείλτε e-mail οποιαδήποτε ώρα.
Ιατρική αποποίηση ευθύνης: Το περιεχόμενο και το τεστ έχουν ενημερωτικό χαρακτήρα. Δεν αποτελούν ιατρική διάγνωση και δεν υποκαθιστούν την ιατρική συμβουλή ή εξέταση. Συμβουλευτείτε τον γιατρό σας πριν από οποιαδήποτε αλλαγή στη θεραπεία σας.
Βιβλιογραφία:
- Chung F, Yegneswaran B, Liao P, et al. STOP questionnaire: a tool to screen patients for obstructive sleep apnea. Anesthesiology 2008;108(5):812–821. PubMed 18431116
- Chung F, Abdullah HR, Liao P. STOP-Bang Questionnaire: A Practical Approach to Screen for Obstructive Sleep Apnea. Chest 2016;149(3):631–638. PubMed 26378880